Ik vroeg het aan de serveerster, die ons koffie gaf op het plein voor de toren van de kerk. Ze keek me vreemd aan, alsof ik het hoorde te weten. Ik wist het niet. Ze vertelde dat dit een feestdag was van de bevrijding. De bevrijding van de Tweede Wereldoorlog wel te verstaan. "Zo laat in augustus?" vroeg ik haar. "Ja hoor ze waren de laatsten", vulde ze aan. Ik wist dat Eindhoven 18 september 1944 werd bevrijd en vond ik het vreemd dat Groningen bijna een jaar later zou zijn bevrijd. Ik zocht het later op en vond de bevrijding van Groningen inderdaad als laatste in Nederland: van 14 tot 18 april 1945 en niet pas in augustus.
We liepen verder. Het prachtige gebouw verderop wilden we van binnen bekijken, maar ik schrok toen ik zag dat daarin een supermarkt is gevestigd. Aan de voorgevel staat een prachtig antiek standbeeld van een vrouw, met daaronder de bonus-aanbiedingen van de grootgrutter. Wat een aanfluiting. Dat beeld mag wel weg. "De Korenbeurs" heet die grootgrutter, maar dat is ook niet juist. Dit is de naam van het gebouw. Terug aan de andere kant gingen we het VVV-kantoor binnen. Met enige aarzeling. Liepen we wel goed? Dat lelijke blauwe gebouw wat mozaïek moet voorstellen. Wanstaltig en grof, om de woorden van Sikkom te gebruiken. Sikkom went snel aan het gebouw, want je kunt er lekker chillen op de trappen, schrijft hij op Facebook, iets waar iedere (jongere) Groninger, bij elke zonnestraal gebruik van maakt. Maar er is meer. Die Groninger, hoeft geen terrasstoel te pakken, waar een dure consumptie aan hangt. Hij kan een wietsigaret roken zonder op straat te worden gezet. Kortom een plek onder de zon om samen te zijn met anderen en vrij.
Het wanstaltige gebouw wordt hopelijk gesloopt, zoals voorzien. Leg er gras voor in de plaats, laat de trappen staan, want die zitten lekker. Maak een dusdanig groot en hoog terras, zet er desnoods een fontein op, zodat er wederom niks boven Groningen gaat. Maar, mooie stad Groningen, met je gouden waag, verstop nooit meer jullie mooie gebouwen achter een mislukt Gaudi-gebouw.
Terug in ons Gronings hotel, wat een Oude Smidse is in Westernieland. De volgende ochtend las ik in het Gronings dagblad iets van de festiviteiten rond de feestweek vanwege het Ontzet van Groningen in 1672! Daarop vroeg ik aan het jonge meisje dat onze ontbijtboel opruimde of ze iets weet over het Ontzet van Groningen. Ze keek verbaasd. "Nee", zei ze verschrikt. "Ik ken het Ontzet van Leiden, maar ik weet niet precies wanneer dat was, wel lang geleden". De Tweede Wereldoorlog was voor dit jong ding natuurlijk ook al lang geleden.
Leids Ontzet (1574, Tachtigjarige Oorlog); Gronings Ontzet (1672, nà de Tachtigjarige Oorlog). Die laatste had ik trouwens zelf fout. Die lange oorlog was van 1568 tot 1648 wat er bij mij ingesleten is, daarna waren het niet de Spanjaarden maar de bisschoppen die land wilden innemen of terugvorderen als bisdom. Met name een klein garnizoen uit Bourtange verijdelde dit, door harder het Wilhelmus te spelen als dat ze manschappen hadden en natuurlijk door de omringende moerassen onder water te zetten, waar doorheen de vijand vluchtte. Op 28 augustus 2022 is het Ontzet van Groningen vierhonderdvijftig jaar geleden.
Er mag, zoals de krant suggereert, veel meer bekendheid worden gegeven aan dit stukje geweldige geschiedenis. Te beginnen aan de Groningers zelf. Ik was ontzet.
